Almanya'da bir seçim vardı. Almanya, Avrupa'nın en büyük ekonomisidir. Ülkede 59,2 milyon seçmen var. Çok insan oy verdi. Katılım %83,5 oldu. Bu bir rekordur.
CDU/CSU birinci oldu. Bu parti yaklaşık %30 oy aldı. AfD de çok oy aldı. AfD aşırı sağcı bir partidir. Onun oyu %20'nin üstüne çıktı.
Başbakan Olaf Scholz'un partisi SPD'dir. SPD sadece %16 oy aldı. Bu, SPD için çok kötü bir sonuç. Scholz bir açıklama yaptı. Ona göre sonuç çok acı.
Yeşiller %13,5 oy aldı. Sol Parti %8,5 oy aldı. Almanya'da meclis için en az %5 oy gerekiyor. İki parti %5'in altında kaldı.
CDU'nun lideri Friedrich Merz yeni başbakan olacak. Merz hızlı bir hükümet istiyor. Ama AfD ile çalışmayacak. Belki SPD ve Yeşiller ile bir hükümet kuracak.
Avrupa'nın en büyük ekonomisi Almanya'da halk, çok önemli bir seçim için oy vermeye gitti. 59,2 milyon seçmenin olduğu ülkede katılım %83,5 ile rekor kırdı.
İlk sonuçlara göre muhafazakâr CDU/CSU yaklaşık %30 oyla birinci oldu. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) ise oylarını neredeyse iki katına çıkardı ve %20'yi geçti. Başbakan Olaf Scholz'un partisi SPD'nin oyları %16'ya düştü. Yeşiller %13,5, Hür Demokrat Parti %4,9 oy aldı. Sol Parti %8,5 ile meclise girdi. Sahra Wagenknecht İttifakı ise %4,7'de kaldı. Almanya'da meclise girmek için en az %5 oy gerekiyor.
Scholz yenilgiyi kabul etti. SPD, önceki seçime göre 9 puandan fazla oy kaybetti ve tarihindeki en kötü sonucu aldı. Scholz, bu sonucun sorumluluğunu üstlendiğini söyledi.
Yeni başbakan olmaya hazırlanan CDU lideri Friedrich Merz, partisini daha sağa götürecek gibi görünüyor. Merz, göç konusunda aşırı sağla birlikte çalışmaktan korkmadı. Ama AfD ile koalisyon kurmayacağını söyledi. Merz'in SPD ve Yeşiller ile hükümet kurabileceği konuşuluyor. Mecliste çoğunluk için 316 koltuk gerekiyor.
69 yaşındaki Merz, 2022'de Angela Merkel'den sonra partinin lideri oldu. Onu zor bir dönem bekliyor. Ekonomi büyümüyor, göç büyük bir sorun ve ABD'de Donald Trump yeni başkan oldu.
AfD'nin başbakan adayı Alice Weidel, tarihî bir başarı kazandıklarını söyledi. Weidel, CDU ile koalisyon görüşmelerine hazır olduklarını belirtti. Ona göre CDU, AfD'nin politikalarını kopyalayarak başarılı oldu. AfD'nin milletvekili sayısı 85'ten 140'a çıktı.
Sol Parti'nin sonucu ise bir sürpriz oldu. Aralık ayındaki anketlerde %5'i zor bulan parti, özellikle gençlerden çok oy aldı. ARD'nin araştırmasına göre 18-24 yaş arasındaki seçmenlerde Sol Parti %25 ile birinci oldu.
Yeşiller'in başbakan adayı Robert Habeck, yeni hükümetin hızlı kurulması gerektiğini söyledi. Hür Demokrat Parti'nin lideri Christian Lindner ise partisi meclise giremezse istifa edeceğini açıkladı.
Avrupa'nın en büyük ekonomisi Almanya'da halk, ülke tarihinin en kritik seçimlerinden biri için sandık başına gitti. 59,2 milyon seçmenin olduğu ülkede katılım oranı rekor kırarak %83,5'i buldu. İlk sonuçlara göre muhafazakâr Hıristiyan Birlik partileri CDU/CSU, %30'a yakın oy alarak zirveye yerleşti. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) ise oylarını neredeyse ikiye katlayarak %20 seviyesini aştı.
Dağılan ve erken seçim kararı alan trafik ışığı koalisyonunun lideri Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) oyları %16'ya gerilerken Yeşiller %13,5, Hür Demokrat Parti %4,9 oyda kaldı. Son haftalarda oylarını artıran Sol Parti %8,5'le parlamentoya girmeyi garantiledi. Sol Parti'den ayrılanların kurduğu Sahra Wagenknecht İttifakı ise %4,7'de kaldı. Almanya'da meclise girebilmek için %5 barajı uygulanıyor.
Başbakan Olaf Scholz, seçim yenilgisini kabul ederek SPD için acı bir sonuçla karşı karşıya olduklarını söyledi. Önceki seçime göre 9 puanın üzerinde oy kaybeden ve şimdiye kadarki en kötü federal seçim performansını sergileyen köklü partinin lideri Scholz, yenilginin sorumluluğunu üstlendiğini belirtti.
Ülkenin yeni şansölyesi olmaya hazırlanan CDU lideri Friedrich Merz, yıllarca Angela Merkel'in liderliğinde merkezci pozisyonunu koruyan partinin daha da sağa kayacağının sinyallerini veriyor. Seçim sürecinin bir numaralı gündem maddesi olan göç konusunda aşırı sağla işbirliği yapmaktan çekinmeyen Merz, buna karşılık AfD ile koalisyonun söz konusu olmadığını söylüyor. Vakit kaybetmeden güçlü bir koalisyon kurmak için çalışmalara başlayacaklarını vurgulayan Merz'in SPD ve Yeşiller ile koalisyon kurabileceği konuşuluyor.
Koalisyon matematiğine bakıldığında, Hür Demokrat Parti ve Sahra Wagenknecht İttifakı meclise giremezse CDU/CSU'nun SPD ile kuracağı koalisyon, meclis çoğunluğu için gereken 316 koltuğa ulaşmaya yetecek. Bu partilerin barajı aşması durumunda ise denkleme Yeşiller'in de dahil olması gerekiyor.
Öğrencilik yıllarında CDU'ya katılan, 1989'da Avrupa Parlamentosu'na giren ve 1994'te milletvekili seçilen 69 yaşındaki siyasetçi, 2000'lerin başında Merkel'le girdiği parti içi çekişmeyi kaybedince siyasetten uzaklaşmış, finans sektöründe ciddi bir servet kazanmıştı. 2022'de partinin liderliğine seçilen Merz'i ekonomik durgunluk, göç politikaları ve yeni ABD Başkanı Donald Trump'la daha da hareketlenen küresel siyasette rüştünü ispat etme gibi zorlu bir gündem bekliyor. Merz ayrıca kendi partisi içinde sürekli Merkel'le karşılaştırılmanın yüküyle de boğuşacak.
Yeşiller üyesi Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, AfD'nin yükselişine işaret ederek güçlü bir hükümet kurulması çağrısı yapanlara katıldı. AfD'nin başbakan adayı Alice Weidel ise tarihî bir başarıya imza attıklarını söyleyerek CDU ile koalisyon müzakerelerine hazır olduklarını ifade etti. Weidel, AfD'yi görüşmelerden dışlamanın oy hırsızlığıyla eşdeğer olacağını savundu ve olası bir CDU/CSU, SPD ve Yeşiller koalisyonunun "geçmişi tekrar etmekle" sonuçlanacağını söyledi. Milletvekili sayısını 85'ten 140'a çıkaran Weidel'e göre CDU, seçim sürecinde AfD'nin politikalarını kopyalayarak başarı elde etti.
İlk analizlere göre CDU, SPD'den 1,8 milyon, Hür Demokratlardan 1,3 milyon, ilk kez oy kullananlardan 1,5 milyon oy kazanırken AfD'ye 830.000 oy kaybetti.
Avrupa Parlamentosu seçimlerinde oyu %2,7'ye kadar düşen, Aralık ortasındaki anketlerde ise %5'i zor bulan Sol Parti'nin %8,5 oy toplaması parti çevrelerinde önemli bir başarı olarak kutlandı. Partinin son dönemde öne çıkan isimlerinden Heidi Reichinnek'in söylemlerinin özellikle ilk kez oy kullanan gençler üzerinde etkili olduğu konuşuluyor. ARD'nin araştırmasına göre 18-24 yaş arası seçmenlerde Sol Parti %25'le birinci parti olurken onu %20 ile AfD, %13'le CDU/CSU izledi. 25-34 yaş grubunda ise AfD %22 ile birinci sırada yer aldı.
Sahra Wagenknecht İttifakı ise özellikle göçmenler konusunda AfD rüzgârına kapılınca alternatif bir sol odak olma iddiasını yitirdi. Çıkış yaptığı dönemde %10'ları zorlayan oy oranı, seçimde %4,7'ye kadar düştü.
Trafik ışığı koalisyonunda yer almasına rağmen oy kaybını makul seviyede tutmayı başaran Yeşiller'in başbakan adayı Robert Habeck, hükümet kurma sürecinin hızlı ve başarılı bir şekilde tamamlanması gerektiğini söyledi. Habeck, topun Merz'de olduğunu da dile getirdi. Erken seçime giden sürecin mimarı olan Hür Demokrat Parti lideri Christian Lindner ise barajın altında kalmaları durumunda genel başkanlıktan istifa edeceğini açıkladı.