Vedat Işıkhan Çalışma Bakanıdır. Bakan yeni asgari ücreti açıkladı. 2025 yılında asgari ücret 22 bin 104 lira olacak. Artış yüzde 30.
Sendikalar toplantıya gelmedi. Türk-İş büyük bir işçi sendikasıdır. Başkanı Ergün Atalay. Türk-İş bu zammı kabul etmiyor. Türk-İş 29 bin 583 lira istedi.
Türkiye'de 8 milyon kişi asgari ücretle çalışıyor. Hayat çok pahalı. Türk-İş'e göre bekar bir işçi için ayda 26 bin 712 lira gerekiyor.
Prof. Dr. Aziz Çelik bir ekonomi hocasıdır. Ona göre bu ücret çok az. Patronlar da devletten daha çok para alacak. Bu para 700 liradan 1.000 liraya çıkıyor.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel bu ücrete çok kızdı. CHP 28 Aralık Cumartesi günü Ankara'da bir miting yapacak. İstanbul'da hayat daha da pahalı. İstanbul'da bugün 4,5 asgari ücret gerekiyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 2025 yılında asgari ücretin yüzde 30 artışla 22 bin 104 lira olacağını açıkladı. Sendika temsilcileri bu toplantıya katılmadı.
Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, kendilerini toplantıdan sadece bir saat önce aradıklarını söyledi. Atalay, bu zammı kabul etmediklerini belirtti. Komisyon adil bir şekilde çalışmazsa Türk-İş artık Asgari Ücret Tespit Komisyonu'na katılmayacak. Türk-İş, asgari ücretin 29 bin 583 lira olmasını istemişti.
Türkiye'de yaklaşık 20,5 milyon ücretli çalışan var. Bunların 8 milyonu asgari ücret alıyor. Türk-İş'e göre Kasım ayında bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti 26 bin 712 lira. TÜİK'e göre Kasım ayında yıllık enflasyon yüzde 47,09 olmuş.
Kocaeli Üniversitesi'nden Prof. Dr. Aziz Çelik, enflasyonun doğru hesaplanmadığını söyledi. Ona göre asgari ücret, yaşam koşullarına ve ekonomideki büyümeye göre belirlenmeli. Bu yüzden ücret 29 bin 583 liradan da yüksek olmalı. Çelik, hükümetin ücretleri enflasyonun nedeni olarak gördüğünü belirtti. Ama ona göre durum tersi: Fiyatlar arttığı için ücretler artıyor.
Çelik, komisyonun 24 Aralık akşamı saat 20.30'da toplanmasını da eleştirdi. Ona göre bu gerçek bir toplantı değildi, sadece bir basın açıklamasıydı. Ayrıca işverenlere verilen asgari ücret desteği 700 liradan 1.000 liraya çıktı. Yani işçiler yüzde 30 artış alırken işverenler yüzde 42,8 artış aldı.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel bu zamma sert tepki gösterdi ve işçileri greve çağırdı. Toplantıya katılmayan Türk-İş'i de tebrik etti. CHP, 28 Aralık Cumartesi günü Ankara'da asgari ücret mitingi yapacak.
DİSK-AR'ın raporuna göre 7,5 milyon kişi asgari ücret ya da daha az kazanıyor. Eurostat'a göre Türkiye, Avrupa'da asgari ücreti en düşük 7. ülke. İstanbul Planlama Ajansı Başkanı Buğra Gökce'ye göre İstanbul'da yaşamanın maliyeti 2020'de 3 asgari ücretti. Bugün bu rakam 4,5 asgari ücrete çıktı.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 2025 yılında asgari ücretin %30 artışla 22 bin 104 lira olacağını açıkladı. Bakan Işıkhan'ın ücreti açıkladığı toplantıya sendika temsilcileri katılmadı.
Bir daha asgari ücret toplantılarına katılmayacaklarını söyleyen Türk-İş Genel Başkanı Ergün Atalay, "Bizi toplantıdan bir saat önce aradılar. 'Böyle apar topar olmaz' dedik. Biz de yönetim kurulumuzu topladık, katılmama kararı aldık. Bu zammı kabul etmek mümkün değil. Adil olmayan bir komisyonda maalesef 50 sene durduk. Bu saatten sonra adil bir düzenleme yapılmadığı müddetçe bir daha Türk-İş olarak Asgari Ücret Tespit Komisyonu'na katılmayacağız" dedi.
Türkiye'de ücretli olarak çalışan yaklaşık 20,5 milyon kişinin 8 milyonu asgari ücretle çalışıyor. Türk-İş'in verilerine göre Kasım itibarıyla 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı 20 bin 562 lira, yoksulluk sınırı 66 bin 976 lira, bekar bir çalışanın yaşama maliyeti ise 26 bin 712 lira.
Türk-İş asgari ücretin 29 bin 583 lira olmasını talep ederken, iktidara yakın MÜSİAD'ın Başkanı Mahmut Asmalı, %25'in üzerinde bir artışın doğru olmadığını söylemişti. İTO Başkanı Şekib Avdagiç ise "hedeflenen enflasyon" üzerinden zam yapılması gerektiğini savunmuştu. TÜİK verilerine göre Kasım ayında tüketici fiyatlarındaki yıllık artış %47,09, on iki aylık ortalamalara göre ise %60,45 olarak ölçülmüştü. Orta Vadeli Program'ın (OVP) 2025 yıl sonu enflasyon tahmini %17,5. 2025 için yeniden değerleme oranı ise %43,93 olarak belirlenmişti; birçok vergi, harç ve ceza bu oranda artırılıyor.
Asgari ücreti Aposto için değerlendiren Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Profesörü ve DİSK-AR araştırmacısı Prof. Dr. Aziz Çelik, enflasyon doğru hesaplanmadığı için asgari ücreti enflasyona göre tartışmanın doğru olmadığını söyledi. Çelik'e göre asgari ücret, geçim şartları ve ekonomideki büyüme dikkate alınarak hesaplanmalı: "Türkiye'de asgari ücret ortalama ücret haline geldiği için bunun toplumun genelini ilgilendiren bir ücret olduğu dikkate alınmalı. Bunlar dikkate alınarak saptanacak asgari ücretin Türk-İş'in önerdiği 29 bin 583 liradan daha fazla olması gerekirdi."
Çelik'e göre zammın bu kadar az olması, kemer sıkma politikası olarak da tanımlanan sıkı para politikasının bir sonucu: "Hükümet ücretlerin enflasyonun sebebi olduğuna inanıyor. Bu nedenle asgari ücrete geçmiş yılın resmî enflasyonunun oldukça altında bir zam vermeyi tercih ettiler. Hükümetin bu varsayımının bilimsel bir açıklaması yok. Bu bir neoliberal takıntı. Türkiye'de enflasyonun sebebi ücretler değil, bir ücret-fiyat sarmalı yok. Tersine bir fiyat-ücret sarmalı var. Fiyatlar arttığı için ücretlere daha fazla artış gündeme geliyor."
Çelik, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun fiilen işlevini yitirdiğine dikkat çekiyor: "Komisyonun 24 Aralık saat 20.30'da toplantıya çağrılması eşi görülmemiş bir uygulamadır. Komisyonun hiçbir acelesi yoktu. Bu gerçek anlamda bir toplantı değildi, Bakan'ın gelip asgari ücreti açıkladığı bir basın açıklamasından ibaretti. Müzakere olmadı, tartışma olmadı."
Öte yandan işverenlere sağlanan asgari ücret desteği 700 TL'den 1.000 TL'ye yükseltildi. İşçilere yapılan artış %30 iken patronların lehine artış %42,8 oldu. Çelik, "Asgari ücret bir bölüşüm meselesidir. İşverenlere verilen teşvikin işçilerin ücretinden çok artmasının, asgari ücret meselesinin sınıfsal özünü çarpıcı biçimde ortaya koyduğunu düşünüyorum" dedi.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, açıklanan ücretin Tayyip Erdoğan'ın bu ülkenin gerçeklerinden koptuğunun son göstergesi olduğunu söyleyerek grev çağrısı yaptı: "Asgari ücretlinin enflasyonu %80, TÜİK enflasyonu bile %47 iken, milyonlarca asgari ücretliyi enflasyona ezdirdiler. Oldubittiyle düzenlenen toplantıya katılmayan Türk-İş yönetimini tebrik ediyor, işçi sınıfını üretimden gelen gücünü kullanmaya davet ediyorum."
CHP Merkez Yönetim Kurulu da 25 Aralık'ta asgari ücret gündemiyle olağanüstü toplandı. Toplantının ardından Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşçıer, 28 Aralık Cumartesi Ankara'da asgari ücret mitingi yapacaklarını açıkladı.
DİSK-AR'ın raporuna göre 7,5 milyon ücretli çalışan (%43,6) asgari ücret ve altında kazanıyor. 2023 itibarıyla tüm özel sektör işçilerinin %48,9'u, yani 8,5 milyon işçi, asgari ücret civarında ve altında bir gelirle yaşıyor. Eurostat'ın Temmuz ayındaki raporuna göre Türkiye, Avrupa'da en düşük asgari ücrete sahip 7. ülke.
İstanbul Planlama Ajansı Başkanı Dr. Buğra Gökce ise İstanbul'da yaşamanın maliyetinin 2020'de 3 asgari ücrete karşılık gelirken 2024'te 4,5 asgari ücrete yükseldiğini açıkladı: "Asgari ücretlinin maaşının neredeyse yarısı eridi! Asgari ücretli 4 yıl çalıştı, ter akıttı ama 4 yıl önce mutfağına aldığı kadar ekmeği, eti, sebzeyi şimdi alamıyor."