Gabriel García Márquez Kolombiyalı bir yazardır. Nobel ödülü aldı. Onun ünlü bir romanı var. Romanın adı Kırmızı Pazartesi.
Romanda bir adam var. Adı Santiago Nasar. Bazı insanlar onu öldürecek. Herkes bunu biliyor. Ama kimse bir şey yapmıyor. İnsanlar sadece bakıyor.
Yazara göre bugün de durum aynı. Diyarbakır'da Narin Güran olayı oldu. Bu çok acı bir olaydır. Burada da insanlar sessiz kaldı. Kimse tehlikeyi durdurmadı.
Yazara göre Türkiye'nin köylerinde kadınların hayatı zor. Kadınlar gelenekler ve erkekler yüzünden baskı altında. Devlet çoğu zaman onlara yardım etmiyor. İnsanlar korkuyor. Toplum kadınların acısını görmüyor.
Narin Güran'ın hikâyesi birçok kadının acısını gösteriyor. Kadınlar korku olmadan yaşamak istiyor. Yazara göre sessizlik çok tehlikelidir. Sessizlik bazen ölüm getiriyor.
Nobel ödüllü Kolombiyalı yazar Gabriel García Márquez'in ünlü romanı Kırmızı Pazartesi, toplumun ilgisizliğini anlatır. Romanda Santiago Nasar adlı bir adamın öldürüleceğini herkes bilir. Ama kimse bu cinayeti önlemek için ciddi bir şey yapmaz. Yazara göre bu ilgisizlik sadece romanlarda yok, bugün gerçek hayatta da var.
Diyarbakır'da yaşanan Narin Güran olayı, romandaki acı hikâyeyi gerçek hayata taşıyor. Hem romanda hem de Narin olayında toplum, yaklaşan tehlikeyi durdurmak için harekete geçmiyor.
Romanda insanlar hem korkudan hem de kadere inandıkları için susar. Márquez, büyülü gerçekçilik tarzıyla bu sessizliği anlatır.
Yazara göre bu ilgisizliğin bir nedeni de devletin ve yetkililerin zayıf olmasıdır. Türkiye'nin köylerinde kadınlar çoğu zaman geleneklerin ve erkeklerin baskısı altında yaşıyor. Yetkililer ya bu baskıyı destekliyor ya da kadınlara yardım edemiyor. İnsanlar korktukları için sessiz kalıyor ve kadınların acılarını görmezden geliyor. Kadınlar acılarını sadece birbirleriyle paylaşabiliyor, çünkü dışarıya ses çıkarmak yasak.
Yazar, Narin Güran'ın hikâyesinin birçok kadının acısının sembolü olduğunu söylüyor. Bir şey yapmamız gerektiğini biliyoruz, ama ne yapabileceğimizi bilmiyoruz. Bu çaresizlik acıyı daha da artırıyor.
Yazara göre kadınlar korkmadan yaşamak istiyorsa, toplum onları duymalı. Çünkü sessizlik, Santiago Nasar ve Narin Güran örneklerinde olduğu gibi, ölüme yol açabilir.
Toplumların kaderi, bireylerinin duyarsızlıklarında gizlidir. Nobel ödüllü yazar Gabriel García Márquez'in unutulmaz eseri Kırmızı Pazartesi, bu duyarsızlığın edebî bir yankısıdır. Kolombiyalı yazar, romanında işleneceği bilinen bir cinayetin soğukkanlı bir şekilde seyredilişini anlatır. Santiago Nasar'ın ölümünün adeta bir ritüele dönüşmesi ve onu engellemeye yönelik hiçbir ciddi çabanın gösterilmemesi, toplumun bireyleri üzerindeki sorumluluğunu ne denli göz ardı ettiğinin acı bir tasviridir. Bu duyarsızlık yalnızca edebî bir mesele değildir; günümüzde de yaşamın acımasız bir gerçeği olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu bağlamda, Diyarbakır'da yaşanan Narin Güran olayı, Kırmızı Pazartesi'nin iç burkan senaryosunu gerçek bir trajedi olarak karşımıza getiriyor. Ne Márquez'in romanında ne de Narin olayında toplum, yaklaşan tehlikeyi durdurmak için harekete geçiyor; işlenecek suçun izlerini görmezden geliyor.
Márquez'in Kırmızı Pazartesi romanı, 20. yüzyıl Latin Amerikası'nın sosyal dinamiklerine bir ayna tutar. Roman, Santiago Nasar'ın herkesin gözü önünde öldürülmesini ve bu cinayetin neden önlenmediğini sorgular. Toplum, cinayetin işleneceğini bilmesine rağmen suskun kalır. Bu suskunluk hem korkudan hem de alışılmış bir kadercilikten beslenir. Márquez'in büyülü gerçekçilikle yoğrulmuş anlatısı, aslında toplumların yazgısını belirleyen duyarsızlığı dramatize eder.
Bu duyarsızlık, otorite eksikliğinden ve kadınların toplum içindeki kırılgan konumundan da kaynaklanmaktadır. Márquez'in romanında otorite, varlığıyla yokluğu arasında sıkışıp kalmış gibidir; tıpkı Türkiye köylerinde kadınların sıkışıp kalmışlığı gibi. Bu köylerde kadınlar çoğu zaman geleneklerin, toplumun beklentilerinin ve erkek egemen yapının baskısı altında ezilir. Otorite ise ya bu baskıyı destekler ya da müdahale etmekte yetersiz kalır.
Kadınlar böylece yalnızca cinsiyetlerinden ötürü değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet rolleri nedeniyle de ciddi baskılara maruz kalır. Otoriteye karşı duyulan korku, toplumun kendi içinde imzaladığı sessiz bir antlaşma gibidir. Bu antlaşma, çoğu zaman kadınların acılarını, yalnızlıklarını ve karşılaştıkları tehlikeleri göz ardı etmeye yol açar.
Toplum, kadınların yaşadığı zorlukları görmek istemez, tıpkı Kırmızı Pazartesi'de Santiago Nasar'ın ölümüne sessiz kalındığı gibi. Erkek egemen bir dünyada var olmanın sancıları yalnızca kadınlar arasında paylaşılır; dışarıdan bir ses çıkmaz, çünkü çıkması yasaktır.
Otoritenin eksikliği, bu tür olayların önlenemez hâle gelmesine neden oluyor. Kadınların toplumsal baskılar karşısında yalnızlaşmaları ve seslerinin duyulmaz hâle gelmesi, bir toplumun en büyük kırılganlığıdır. Márquez, Kırmızı Pazartesi'de bunu edebî bir tema olarak işlerken, biz bugün bunu acımasız bir gerçek olarak yaşıyoruz. Narin Güran'ın öyküsü, onun gibi nice kadının yaşadığı acıların sembolü hâline geliyor. Bir şeyler yapmamız gerektiğini bilsek de ne yapabileceğimiz konusunda çaresizlik içinde kalmak, bu acıyı daha da derinleştiriyor.
Kadınlar korkusuzca yaşamak istediklerinde toplumun onları duyması gerekir. Sessizlik çoğu zaman bir ölüm fermanı olabilir; tıpkı Santiago Nasar'ın ve Narin Güran'ın sessizliğinde olduğu gibi.