Türkiye'de yaklaşık 19 milyon öğrenci 9 Eylül'de okula başlayacak. Küçük çocuklar ve 1. sınıf öğrencileri 2 Eylül'de okula gelecek. Ama aileler için bir sorun var. Okul servisleri çok pahalı.
İstanbul'da servis fiyatları yüzde 16 arttı. Aileler 0-1 kilometre için ayda 1.931 lira ödüyor. 23-25 kilometre için fiyat 4.519 lira. UKOME bu fiyatlara karar verdi.
Ama bazı özel okullar daha fazla para istiyor. Bazı servislerin fiyatı bir yılda 100 bin lira. İbrahim Güllü'ye göre bu doğru değil. Aileler bu fiyatı ödemek zorunda değil.
Servis şoförleri de mutlu değil. Günhan Sinar şoförlerin başkanı. Sinar'a göre para şoförlere gitmiyor. Parayı okullar ve şirketler alıyor. Ayrıca İstanbul'da kayıtsız servisler var. Bunlar çocuklar için tehlikeli.
Bazı aileler taksi düşünüyor. Taksi bazen servisten daha ucuz. Ama Sinar'a göre servis daha güvenli. Serviste kemer, kamera ve bir rehber var.
Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullardaki yaklaşık 19 milyon öğrenci 9 Eylül'de okula başlayacak. Okul öncesi ve ilkokul 1. sınıf öğrencileri ise 2 Eylül'de uyum programına başlayacak. Ancak okulların açılmasına iki haftadan az kalmışken veliler, yüksek fiyatlar yüzünden çocukları için servis bulmakta zorlanıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME), servis ücretlerine yüzde 16 zam yaptı. Buna göre 0-1 kilometre için aylık ücret 1.931 lira oldu. 23-25 kilometre için ise fiyat 4.519 lira. Küçük öğrenciler için bu ücrete en fazla yüzde 35 rehber personel ücreti eklenebiliyor. O zaman 0-1 kilometrenin ücreti 2.607 liraya çıkıyor.
Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili İbrahim Güllü, UKOME'nin fiyatlarının en yüksek sınır olduğunu söyledi. Güllü'ye göre veliler, daha fazla para isteyen servisleri UKOME'ye bildirmeli ve şirkete yazılı olarak itiraz etmeli. Böylece fazla ödedikleri parayı daha sonra geri alabilirler. Güllü, bazı şirketlerin kamera gibi hizmetler için ek ücret istediğini de belirtti. Ona göre veli bu hizmetleri istemiyorsa şirketler UKOME fiyatını uygulamak zorunda.
Servisçilerin odası İSAROD'un Başkanı Günhan Sinar ise yüzde 16'lık zammın az olduğunu düşünüyor, çünkü enflasyon yüzde 60. Sinar, bazı özel okullarda zammın yüzde 100'ü geçtiğini söyledi. Milliyet'in haberine göre bazı servislerin yıllık ücreti 100 bin liraya ulaşıyor. Sinar'a göre bu para şoförlere gitmiyor. Parayı okullar ve şirketler topluyor, şoförlere ise az ödüyor.
Sinar, bazı okul müdürlerinin UKOME fiyatıyla çalışan servisleri okul bahçesine almadığını da anlattı. Korkan veliler de çocuklarını 3-4 kat pahalı servislere yazdırıyor. Sinar'a göre İstanbul'daki korsan servisler ise kontrol edilmediği için çocuklar için tehlikeli.
Bazı veliler taksi kullanmayı düşünüyor. Örneğin 3,8 kilometrelik bir yol için bir şirket yılda 60 bin lira istiyor. Bu, günde yaklaşık 333 lira demek. Taksiyle ise günde 200-220 lira tutuyor. Ancak Sinar'a göre ikisini karşılaştırmak doğru değil, çünkü serviste emniyet kemeri, rehber personel ve kamera var.
Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilk ve orta dereceli öğretim kurumlarındaki yaklaşık 19 milyon öğrenci 9 Eylül'de okula başlayacak. Okul öncesi ve ilkokul 1. sınıf öğrencileri 2 Eylül'de uyum programına alınacak. Veliler ise okulların açılmasına iki haftadan kısa bir süre kalmışken fahiş fiyatlar nedeniyle çocukları için servis bulmakta zorluk yaşıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Koordinasyon Merkezi'nin (UKOME) okul servis ücretleriyle ilgili aldığı karar doğrultusunda, 0-1 kilometre arası mesafe ücreti yüzde 16 zamla aylık 1.931 lira oldu. Fiyat tarifesi 1-3 km arası için 2.068 lira, 3-5 km arası için 2.234 lira, 15-17 km arası için 3.712 lira, 23-25 km için ise 4.519 lira. Okul öncesi eğitim, ilkokul ve ortaokul öğrencilerini taşıyan servis taşıtlarının ücretine en fazla yüzde 35 rehber personel ücreti eklenebiliyor. Bu durumda 0-1 km'de ücret 2.607 liraya çıkıyor.
Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, UKOME tarafından belirlenen ücretin tavan sınır olduğunu ve bunun üstünde ücret talep edilemeyeceğini belirtti: "Tarifenin üzerine çıkıldığında veliler UKOME'ye bildirsinler. Ayrıca velilerin servis hizmeti aldıkları işletmeye itirazlarını yazılı olarak bildirmesi gerekir. Bu bildirimde UKOME tarifesinin üzerinde bedel ödenmek istenmediği belirtilmeli ve bir kopyası da kendilerinde kalmalı. Çünkü sonrasında tüketici hakem heyetine başvurularak fazladan ödenen ücretler kolaylıkla geri istenebilir."
Bazı servis şirketlerinin araç takip sistemi, kamera gibi ek hizmetler nedeniyle ek ücret istediğini hatırlatan Güllü, "Kabul etmeyen velilere 'öğrenciyi taşımam' diyorlar. Böyle bir hakları yok. Veli bu hizmetleri talep ediyorsa ekstra ücret ödeyebilir. Böyle bir talebi yoksa UKOME tarifesini uygulamak zorundalar" diye konuştu.
Aposto'ya konuşan İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası (İSAROD) Başkanı Günhan Sinar ise UKOME'deki zamla ilgili şunları söyledi: "Yüzde 16 bizim için yetersiz bir artış. Enflasyonun yüzde 60 olduğu bir yerde yüzde 16'lık artış çok düşük. Ancak özel okullarda yüzde 100'ü aşan oranlarda zamlı ücretler alındığını biz de duyuyoruz. Bize de velilerden şikâyetler geliyor. Ancak ücretleri meslektaşlarımız değil, özel okullar ve şirketler tahsil ediyor. Meslektaşlarımız onların yanında araçlarıyla kiralık çalışıyor. Yani İstanbul halkı bilsin ki bu ücretler servisçilere kalmıyor."
Bu durumdan kendilerinin de memnun olmadığını dile getiren Sinar, "İşi yapan biziz. Araçlar, şoförler, rehber personel bizim. Parayı velilerden toplayan özel okullar bize düşük meblağlar ödüyor" dedi. Milliyet'te yer alan habere göre yüzde 100'ü aşan oranlarda zam yapılan bazı servis ücretleri yıllık 100 bin liraya ulaşıyor.
Sinar'a göre sorunun çözümü için öncelikle rekabet ortamının sağlanması lazım. Servis Araçları Yönetmeliği'ne göre velilerle sözleşme yaparak taşıma yapabildiklerini belirten Sinar, yönetmelik izin vermesine rağmen bazı okul müdürlerinin servislerin okul bahçesine girmesini engellediğini söyledi: "Araç bahçeye giremezse veli tedirgin oluyor, çünkü çocuk servise caddeden binmek zorunda kalıyor. Okul da öğrenciye bir şey olursa sorumluluk almayacağını söylüyor. Veli de bundan korkup çocuğunu 3-4 katı fiyatla başka servise kaydettirmek zorunda kalıyor. O servis de odamızın üyesi, ancak bu durumda para şoförün cebine girmiyor."
İstanbul'da çok sayıda korsan servisin çalıştığını belirten Sinar, bunların öğrenciler için çok tehlikeli olduğunu vurguluyor: "Korsan servislerde denetim yok. Velilerin çocuklarını emanet ettiği kişilerin sabıkası var mı, psikolojik durumları nasıl, bilinmiyor. Bizim şoförlerimiz kayıtlı; araçlarımızı belediye, emniyet ve millî eğitim denetliyor. Korsan araçları ise kimse denetleyemez."
Bazı veliler ise fahiş fiyatlar yüzünden çocukları için taksi tutmayı planlıyor. Örneğin bir servis şirketi 3,8 km uzaklıktaki okul için yıllık 60 bin lira talep ediyor. Yılda 180 gün servis kullanan bir öğrenci için günlük maliyet ortalama 333 lira oluyor. Aynı mesafe her gün taksiyle gidilip gelinirse günlük maliyet 200-220 lira arasında değişiyor.
Sinar ise taksiyle okul servisini kıyaslamanın doğru olmadığını belirtiyor: "Okul servis aracı 3 milyon lira, taksi 500 bin lira. Taksi sabah ve akşam düzenli olarak gelecek mi? Bizde üç noktalı emniyet kemeri, rehber personel ve geri dönüş kamerası gibi çocuğun güvenliğini sağlayacak her şey var. İkisini karşılaştırmak doğru değil."