SpaceX, Elon Musk'ın uzay şirketidir. Şirketin çok büyük bir roketi var. Roketin adı Starship. SpaceX bu roketi tekrar tekrar kullanmak istiyor.
Starship beşinci testini yaptı. Test çok iyi geçti. Roket Boca Chica'dan uzaya gitti. Rokette insan yoktu.
Roketin alt parçası 65 kilometre yükseklikte ayrıldı. Sonra kuleye geri döndü. Kulede iki büyük robot kol var. Bu kollar parçayı havada tuttu. Bu ilk kez oldu. Roketin üst parçası Dünya'nın etrafında döndü. Sonra Hint Okyanusu'na indi.
NASA da bu roketi kullanmak istiyor. İnsanlar Ay'a tekrar gidecek. NASA ve SpaceX'in 2,9 milyar dolarlık bir anlaşması var. Gelecekte roket Mars'a da gidecek.
Eski roketler sadece bir kez uçuyor. Bu roket birçok kez uçacak. Uzmanlara göre uzay yolculuğu daha ucuz olacak.
Elon Musk'ın uzay şirketi SpaceX, Starship roketinin 5. test uçuşunu başarıyla tamamladı. Starship, bugüne kadar yapılan en büyük roket. SpaceX bu roketi tekrar tekrar kullanmak istiyor. Testte kuledeki dev robot kollar, roketin alt parçasını, yani güçlendiricisini havada yakaladı. SpaceX bu kollara "Chopsticks", yani "yemek çubukları" adını veriyor.
Roket, Boca Chica'daki Starbase tesisinden insansız olarak havalandı. 71 metre uzunluğundaki Super Heavy güçlendiricisi, 65 kilometre yükseklikte roketten ayrıldı. Sonra SpaceX güçlendiricinin üç motorunu tekrar çalıştırdı ve onu yavaşlattı. Güçlendirici kuleye geri döndü ve robot kollar onu yakaladı.
Roketin üst kısmı ise yaklaşık 145 kilometre yüksekliğe çıktı. Saatte 27 bin kilometre hızla Dünya'nın çevresinde döndü ve Hint Okyanusu'na yumuşak bir iniş yaptı.
Bu test önemliydi, çünkü robot kollar böyle bir işi ilk kez denedi. Gökbilimcilere göre bu, yeniden kullanılabilir roketler için büyük bir adım.
NASA, Artemis programında Starship'i kullanmayı planlıyor. Bu programla insanlar 50 yıldan fazla bir süre sonra ilk kez Ay'a geri dönecek. NASA ile SpaceX arasında 2,9 milyar dolarlık bir anlaşma var. Roketin ilk büyük testi Nisan 2023'te yapıldı. SpaceX, ileride Starship ile Mars'a insan göndermeyi de hedefliyor.
Uzay yolculukları çok pahalı. Eski tip roketler sadece bir kez uçuyor ve sonra yok oluyor. SpaceX'in roketlerinde ise güçlendirici birçok kez uçabiliyor. Bu yüzden fırlatma masrafları çok azalıyor ve her seferinde yeni roket yapmak gerekmiyor. SpaceX'in Falcon 9 roketi de tekrar kullanılabiliyor. Bu roket, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) giden birçok görevde iş görüyor.
Uzmanlara göre masraflar düşünce Mars gibi uzak yerlere gitmek çok daha kolay olacak. Ayrıca uzay uçuşları artık sadece devlet ajanslarının işi olmayacak ve özel şirketler de daha çok uçuş yapabilecek.
Elon Musk'ın uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, yeniden kullanılabilir roketi Starship'in 5'inci test uçuşunu başarıyla tamamladı. Test sırasında roket güçlendiricisi, SpaceX'in "Chopsticks" olarak adlandırdığı devasa robotik kollar tarafından havada yakalandı. Böylece şirket, bugüne kadar üretilmiş en büyük roket olan Starship'in yeniden kullanılabilirlik hedeflerine ilişkin önemli bir dönüm noktasını geride bıraktı.
Test uçuşu kapsamında Starship, SpaceX'in Boca Chica'daki Starbase tesisinden mürettebatsız bir şekilde yörüngeye fırlatıldı. Roketin 71 metre uzunluğundaki "Super Heavy" güçlendiricisi, Dünya'dan 65 kilometre yüksekte roketten ayrıldı.
Bu sırada SpaceX, roketten ayrılan güçlendiricinin üç motorunu yeniden ateşledi, iniş hızını yavaşlattı ve Super Heavy'yi fırlatma kulesine yönlendirdi. Kulenin "Chopsticks" olarak anılan robotik kolları, roket güçlendiricisini havada yakaladı. Starship'in üst aşaması ise neredeyse 145 kilometre yüksekliğe çıktıktan sonra saatte 27 bin kilometre hızla Dünya'nın etrafında tur attı ve Hint Okyanusu'na yumuşak bir iniş yaptı.
Test sırasında roket güçlendiricisinin havada yaptığı manevra ve robotik kolların güçlendiriciyi hız kestikten sonra havada yakalama kabiliyeti ilk kez denendi. Gökbilimciler bu nedenle testi, tam işlevli yeniden kullanılabilir roketler geliştirme hedefini hayata geçirme yolunda önemli bir kilometre taşı olarak değerlendirdi.
NASA, insanlığı 50 yıldan fazla bir süre sonra ilk kez yeniden Ay'a götürecek olan Artemis programında Starship roketlerini kullanmayı planlıyor. Ajansın, Ay görevinde Starship'i kullanmak üzere SpaceX ile yaptığı 2,9 milyar dolarlık bir anlaşması bulunuyor. İlk tam ölçekli testi 2023'ün Nisan ayında yapılan roketin ilerleyen yıllarda insanlı Mars görevlerinde de kullanılması hedefleniyor.
Öte yandan bu tip uzay görevlerini mümkün olan en risksiz biçimde hayata geçirmek, oldukça yüksek maliyetleri göze almayı gerektiriyor. Geleneksel roketler fırlatma sırasında bir kez kullanıldıktan sonra imha ediliyor. SpaceX'in yeniden kullanılabilir roketleri ise güçlendiricinin tekrar tekrar kullanılmasına olanak tanıyor. Böylece fırlatma maliyetleri önemli ölçüde azalıyor ve yeniden üretim yükümlülüğü ortadan kalkıyor.
SpaceX'in Falcon 9 roketi de yeniden kullanılabilir yapısıyla öne çıkıyor ve hâlihazırda özellikle Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) yapılan çeşitli uzay görevlerinde kullanılıyor.
Uzmanlar, yeniden kullanılabilir roketlerin maliyette yaratacağı düşüşün Mars gibi uzak hedeflere yapılacak uzay görevlerini çok daha kolay hâle getireceğine işaret ediyor. Uzmanlara göre bu gelişme, uzay uçuşlarını devlet destekli ajansların tekelinden çıkararak çok daha fazla ticari uzay uçuşunun önünü açacak.