Suriye'de çok kötü günler oldu. 6 Mart Perşembe günü silahlı gruplar bir saldırı yaptı. Bu saldırıda 11 güvenlik görevlisi öldü. Bu gruplar eski lider Beşar Esad'a yakın.
Cuma ve cumartesi günleri yeni saldırılar oldu. Saldırılar Lazkiye şehrinde ve çevresindeydi. Silahlı adamlar Alevi insanları öldürdü. SOHR adlı bir kuruma göre 745 Alevi öldü. Bu insanlar asker değildi. Toplam 1.018 kişi öldü.
Suriye'de Alevilerin sayısı yaklaşık yüzde 10. Eski lider Beşar Esad da Alevi. Yeni lider Ahmed Şara. Şara bu olaylar için bir komite kurdu. Şara'ya göre birlik ve barış çok önemli.
Türkiye, ABD, AB ve BM açıklama yaptı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a göre bazı gruplar Suriye'de kavga istiyor. BM'ye göre yeni yönetim insanları korumalı.
Türkiye'de Alevi kurumları bu olaylara çok kızgın. İstanbul'da Şişli'de bir eylem yaptılar. CHP Genel Başkanı Özgür Özel de 15 kişiyi Hatay'a gönderiyor.
Beşar Esad'ın yönetimi düştükten sonra Suriye'de en kanlı günler yaşandı. 6 Mart Perşembe günü silahlı gruplar bir saldırı yaptı ve 11 güvenlik görevlisi öldü. Bu grupların eski rejimle bağlantılı olduğu söyleniyor. Cuma ve cumartesi günleri ise Lazkiye ve çevresinde Alevi sivillere çok sayıda saldırı yapıldı. Saldırganlar bunu "intikam" olarak gösterdi ve evlerden eşya çaldı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne (SOHR) göre Lazkiye'nin sahil ve dağ bölgelerinde 745 Alevi sivil öldürüldü. Kuruma göre bu insanları güvenlik güçleri ve onlara bağlı gruplar öldürdü. İki taraftan 273 silahlı kişi de hayatını kaybetti ve toplam ölü sayısı 1.018'e ulaştı. BBC ve Reuters bu sayıları verdi ama bunların bağımsız olarak kontrol edilemediğini belirtti.
Aleviler Suriye nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor. Çoğu Akdeniz kıyısındaki Lazkiye ve Tartus'ta yaşıyor. Eski lider Beşar Esad da Alevi.
Geçiş dönemi başkanı Ahmed Şara, olaylar için bağımsız bir komite kurduğunu açıkladı. Şara, ulusal birliği ve barışı korumak gerektiğini söyledi. Eski rejimin adamlarını yakalayıp adil bir şekilde yargılayacaklarını da ekledi. Şara daha önce Heyet Tahrir Şam adlı örgütün lideriydi. Türkiye, ABD, AB, İngiltere ve BM bu örgütü terör örgütü olarak görüyor.
Türkiye'nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bazı grupların yeni Suriye hükümetinin politikasını bozmak istediğini söyledi. Fidan'a göre Alevi, Hıristiyan ve Dürzi gruplar provokasyondan uzak durmalı. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de saldırıları Esad rejiminden kalan güçlerin yaptığını belirtti. Çelik'e göre bu olayları "Nusayri isyanı" olarak anlatmak çok yanlış.
BM, Suriye'nin yeni yönetimini vatandaşlarını korumaya çağırdı. ABD radikal İslamcı teröristleri kınadı ve suçluların hesap vermesi gerektiğini söyledi. AB de Suriye'nin birliğine ve topraklarına saygı gösterilmesini istedi.
Türkiye'de Alevi kurumları olaylara tepki gösterdi ve İstanbul Şişli'deki Suriye Başkonsolosluğu önünde eylem yaptı. Kaymakamlık bu eylemi izinsiz buldu ve ilçede 3 gün eylem yasağı koydu. Alevi kurumları ortak bir açıklama yaptı ve hükümeti Şara'yı desteklediği için eleştirdi. CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise 15 kişilik bir grubun Hatay'a gidip rapor hazırlayacağını söyledi.
Suriye, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana en kanlı günlerine tanıklık etti. 6 Mart Perşembe günü eski rejimle bağlantılı olduğu iddia edilen silahlı gruplar bir saldırı düzenledi ve 11 güvenlik görevlisi hayatını kaybetti. Bu saldırının ardından Cuma ve Cumartesi günleri "intikam" adı altında Lazkiye ve çevresinde Alevi sivilleri hedef alan çok sayıda silahlı saldırı ve yağma olayı yaşandı.
Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Lazkiye vilayetinin sahil ve dağlık bölgelerinde işlenen 30 ayrı katliamda 745 Alevi sivilin güvenlik güçleri ve onlara bağlı gruplarca öldürüldüğünü açıkladı. SOHR, hükümete bağlı silahlı güçler ve hükümet karşıtı silahlı gruplardan da 273 kişinin öldüğünü ve toplam ölü sayısının 1.018 olduğunu duyurdu. BBC ve Reuters, haberlerinde bu sayılara yer verdi ama bu verilerin bağımsız kaynaklarca doğrulanamadığını da not etti.
Aleviler, Suriye'de nüfusun yaklaşık %10'unu oluşturuyor. Ülkedeki 2-3 milyon arası Alevinin en yoğun yaşadığı vilayetler Akdeniz kıyısındaki Lazkiye ve Tartus. Bu bölgeler, iç savaş yılları boyunca muhalif silahlı grupların kontrolüne geçmeyen nadir merkezlerdendi. Ülkenin eski lideri Beşar Esad da Alevi kökenden geliyor.
Suriye geçiş dönemi başkanı Ahmed Şara, 6-7 Mart'ta Lazkiye'de yaşananlar için bağımsız bir soruşturma komitesi kurulduğunu duyurdu. Şara, "Şu anda olanlar, beklenen zorluklar kapsamında değerlendirilmeli. Ulusal birliği ve sivil barışı mümkün olduğunca korumalıyız" ifadelerini kullandı. Reuters'a yaptığı açıklamada ise "Devrik rejimin kalıntılarının peşine düşmeye devam edeceğiz. Onları adil bir şekilde yargılayacağız. Silahlar yalnızca devletin elinde bulunacak" dedi.
Şara'nın daha önce lideri olduğu El Kaide bağlantılı Heyet Tahrir Şam; Türkiye, ABD, AB, İngiltere ve BM tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor. Örgüt, mezhepçi yaklaşımıyla biliniyordu.
Lazkiye, Tartus ve Humus'u etkileyen olayların ardından Ankara'dan yapılan açıklamada "provokasyon" vurgusu yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Esad'ın devrilmesinin ardından oluşturulan yeni Suriye hükümetinin sürdürdüğü politikanın "provokasyonla rayından çıkartılmaya çalışıldığını" söyledi. Fidan, ülkedeki "Alevi, Hıristiyan, Dürzi ve Nusayrilerin provokasyondan uzak durmasının önemli olduğunu" savundu.
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Türkiye Cumhuriyeti kurumları sahadaki her gelişmeye hâkimdir; kimin kim olduğunu yakından bilmektedir. Bu saldırı dalgası, esasında Esad rejiminin kalıntısı olan ve Esad rejimini diriltmek üzere birileri tarafından kullanılan birtakım güçlerdir." Çelik, hükümete yakın medya organlarında çıkan bazı yazılara da isim vermeden gönderme yaptı. "Bu terörist saldırıyı gerçekleştirenlerle ilgili olarak 'Bu bir Nusayri isyanıdır' gibisinden bir dilin kullanılması son derece yanlıştır" dedi.
Birleşmiş Milletler (BM), "mezhep kökenli yargısız infaz"lara dikkat çekerek Suriye'nin yeni liderliğini vatandaşlarını korumak için hızlı adımlar atmaya çağırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı, "Son günlerde insanları öldüren, yabancı cihatçılar dahil olmak üzere radikal İslamcı teröristleri kınıyoruz" dedi. Bakanlık, "Suriye'nin geçici yetkilileri, Suriye'nin azınlık topluluklarına yönelik bu katliamları tertipleyenlerin hesap vermesini sağlamak zorundadır" vurgusunda bulundu.
AB'nin açıklamasında ise dış aktörlere Suriye'nin egemenlik, birlik ve toprak bütünlüğüne saygı duyma çağrısı yapıldı. Açıklamada "AB, istikrara ve Suriyelilerin tüm çeşitliliğine saygılı, kapsayıcı, kalıcı bir barışçıl geçiş süreci vizyonuna zarar verecek her türlü girişimi kınamaktadır" denildi.
Alevi sivillere yönelik katliam haberleri Türkiye'de Alevi örgütlerinin tepkisini çekti. Alevi kurumlarının Şişli'deki Suriye Başkonsolosluğu önündeki eylemi, Kaymakamlık tarafından "marjinal grupların izinsiz gösteri girişimi" olarak nitelendi ve ilçe genelinde 3 günlük eylem yasağı getirildi.
Alevi Bektaşi Federasyonu, Türkiye Alevi Dernekleri Federasyonu ve Pir Sultan Abdal Kültür Derneği'nin de aralarında bulunduğu kurumlar ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada hükümet, Suriye lideri Şara'yı "istikrar figürü" olarak sunarak meşrulaştırmakla eleştirildi. Metinde "Suriye'de Alevilere yönelik katliamların görmezden gelinmemesi" ve "zulmün faillerine siyasi zemin sağlanmaması" çağrılarında bulunuldu.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise Suriye'deki gelişmelerle ilgili 15 kişilik bir heyet oluşturulduğunu ve bu heyetin Hatay'a giderek kapsamlı bir rapor hazırlayacağını söyledi.