Apple büyük bir teknoloji şirketidir. Şirketin patronu Tim Cook'tur. Bazı yöneticiler Apple'dan ayrılmak istiyor. Tim Cook onları şirkette tutuyor. Onlara daha kolay bir iş veriyor.
Luca Maestri Apple'da para işlerinin yöneticisiydi. Şimdi bu işi bırakıyor. Ama Apple'da kalıyor. Başka işlere bakacak. Apple ona yine maaş verecek. Yeni yönetici Kevan Parekh'tir. O, 1 Ocak'ta işe başlayacak.
Tim Cook bunu daha önce de yaptı. 2012'de Bob Mansfield ayrılmak istedi. 2015'te tasarımcı Jony Ive ayrılmak istedi. 2020'de Phil Schiller de ayrılmak istedi. Cook hepsine yeni bir iş verdi. Onlar Apple'da kaldı.
Bazı insanlara göre bu iyi değil. Apple'a yeni fikirler lazım. Apple her yıl yaklaşık 400 milyar dolar kazanıyor. Ama şirket artık hızlı büyümüyor.
Şirketler, önemli yöneticileri ayrılmak istediğinde genellikle zorluk yaşıyor. Birçok şirket ya ayrılığı durdurmaya çalışıyor ya da başka bir şirketten yeni bir yönetici alıyor. Apple ise yıllardır farklı bir yol izliyor. CEO Tim Cook, ayrılan yöneticilerin şirketle bağlarını koparmamasını istiyor.
Bu konu, Apple'ın mali işler müdürü Luca Maestri'nin görevinden ayrılma kararıyla yeniden gündeme geldi. Şirketin açıklamasına göre Maestri, Apple'da kalmaya devam edecek. Bilgi Sistemleri ve Teknoloji bölümünü yönetecek, bilgi güvenliği ve ürün geliştirme gibi işlerle de ilgilenecek. Yeni mali işler müdürü Kevan Parekh ise 1 Ocak'ta göreve başlayacak. Apple, Maestri'ye maaş vermeye de devam edecek. Böylece Maestri, bir kriz olursa Tim Cook'a yardım edebilecek.
Cook bu yöntemi ilk kez 2012'de kullandı. O yıl donanım bölümünün başındaki Bob Mansfield ayrılmak istediğini açıkladı. Cook onu daha küçük bir görevde kalmaya ikna etti. Mansfield 9 ay sonra sorumluluklarını Dan Riccio ve Johny Srouji'ye bıraktı, ama maaşını almaya devam etti. Cook, Steve Jobs'ın ölümünden hemen sonra Mansfield'in gitmesinin yatırımcıları endişelendireceğini düşündü.
Tasarımcı Jony Ive de 2015'te ayrılmak istedi. Cook ona haftada sadece 1 veya 2 gün çalıştığı bir görev verdi. Böylece Ive 4 yıl daha Apple'da kaldı. Pazarlama yöneticisi Phil Schiller 2020'de ayrılmak isteyince Cook, "Apple Fellow" adlı yeni bir unvan yarattı. Bu unvanı alan kişiler şirketten hisse alıyor ve kendi alanlarında danışmanlık yapıyor. Bir yıl sonra Dan Riccio da aynı unvanı aldı.
Bloomberg'den Mark Gurman, birçok yöneticinin emeklilik yaşına geldiğini söylüyor. Gurman'a göre Tim Cook, CEO koltuğunu John Ternus'a bırakacak ve şirkette daha küçük bir görevde kalacak. Jeff Williams ve Eddy Cue da benzer bir yol izleyebilir.
Analistlere göre bu yöntemin bir nedeni var: Cook, dışarıdan aldığı yöneticilerle kötü deneyimler yaşadı. Apple, John Browett'i 6 ay sonra işten çıkardı. Angela Ahrendts de 5 yıl sonra tartışmalarla ayrıldı. Ancak birçok çalışan, bu yöntemin yeni fikirleri engellediğini düşünüyor. Apple yılda yaklaşık 400 milyar dolar gelir elde ediyor, ama şirketin büyümesi yavaşlıyor. Uzmanlara göre değişim, yeni liderlerle gelecek.
Şirketler, genelde kilit yöneticileriyle ayrılık noktasına geldiğinde büyük zorluklar yaşıyor. Birçok şirket bu ayrılığa karşı koymayı ya da benzer rollerde öne çıkan üst düzey bir yöneticiyi transfer etmeyi seçiyor. Apple ise yıllardır oldukça özgün bir strateji uyguluyor: CEO Tim Cook'un tercihleriyle şekillenen bu strateji kapsamında şirket, ayrılan kilit yöneticinin Apple ile bağlarını gerçekten koparmadığından emin olmaya çalışıyor.
Bu strateji, yakın zamanda mali işler müdürü Luca Maestri'nin görevinden ayrılma kararı almasıyla yeniden gündeme geldi. Yayınlanan açıklamada Maestri'nin görevinden ayrıldıktan sonra şirkette kalacağı ve finans dışındaki sorumluluklara odaklanacağı belirtildi. Maestri, Bilgi Sistemleri ve Teknoloji departmanını yönetmeye devam edecek; Kurumsal Hizmetler bünyesindeki bilgi güvenliği, gayrimenkul ve ürün geliştirme alanlarındaki sorumluluklarını da sürdürecek. Apple'ın yeni mali işler müdürü Kevan Parekh ise 1 Ocak itibarıyla göreve başlayacak.
Apple yönetimi böylece Maestri'yi tamamen emekliye ayırmak yerine daha az zorlu bir rolle şirkette tutacak. Maestri, ofise daha az uğrasa bile herhangi bir kriz durumunda danışmanlık yapmak üzere Tim Cook ve diğer yöneticilerin yakınında kalabilecek. Apple da bunun karşılığında ona maaş vermeyi sürdürecek.
Maestri, Cook'un Steve Jobs'ın yerini almasından bu yana uyguladığı stratejinin son öznesi oldu. Cook, ilk büyük personel sınavıyla CEO olduktan bir yıl sonra karşı karşıya kaldı. 2012'de donanım mühendisliği biriminin başındaki Bob Mansfield görevinden ayrılmak istediğini açıkladı. Cook, kısa süre sonra Mansfield'i çip ve kablosuz bağlantı teknolojilerini kapsayan daha küçük bir rolde kalmaya ikna etti. Apple, Mansfield'in bu rolde 2 yıl kalacağını duyursa da Mansfield yaklaşık 9 ay sonra tüm sorumluluklarını Dan Riccio ve Johny Srouji'ye devretti. Buna rağmen Cook, ona danışman olarak maaş ödemeye devam etti.
Birçok kişiye göre Mansfield bu süreçte karar mekanizmalarında gerçek bir rol üstlenmedi, hatta danışmanlık bile yapmadı. Mansfield, 3 yıl sonra şirketin şimdilerde rafa kaldırdığı otomobil projesi Apple Car'a liderlik etmek için geri döndü. Aslında Cook, Jobs'ın ölümünün hemen ardından Mansfield'in gitmesine izin vermenin donanım departmanına darbe vuracağının ve hissedarlarda endişe uyandıracağının farkındaydı. Mansfield'i kâğıt üzerinde de olsa kadroda tutmak, olası bir paniğin önüne geçti.
Cook aynı stratejiyi baş tasarımcı Jony Ive'de de uyguladı. İlk Apple Watch'un gönderimleri başladıktan sonra, 2015'te Ive ayrılmak istediğini bildirdi. Bu hamlenin yatırımcıları rahatsız edeceğini öngören Cook, Ive'i haftada yalnızca 1 veya 2 gün çalışmasını gerektiren, hatta zaman zaman uzaktan çalışmaya izin veren bir göreve atadı. Böylece Apple, efsane tasarımcısının adından ve etkisinden yararlanmak için onu 4 yıl daha şirkette tutmayı başardı.
Pazarlama departmanının üst düzey yöneticisi Phil Schiller 2020'de ayrılmak istediğinde ise Cook, onunla vedalaşmak yerine "Apple Fellow" adını verdiği yeni bir rol oluşturdu. Böylece şirket, Schiller'ın vizyonundan App Store biriminde yararlanmaya devam etti. Bu unvan, Apple'a katkıları nedeniyle takdir edilen kişilere veriliyor; unvan sahipleri şirket hisseleriyle ödüllendiriliyor ve uzmanlık alanlarında danışmanlık yapmayı sürdürüyor.
Bir yıl sonra aynı unvan, Riccio'yu da sanal gerçeklik gözlüğü Vision Pro dışındaki tüm sorumluluklarından kurtardı. Vision Pro ekibi şu anda doğrudan Mike Rockwell tarafından yönetiliyor ve Riccio'nun yakın gelecekte şirketten tamamen ayrılması bekleniyor. Yine de bu hamle, 25 yıldır Apple'da çalışan Riccio'nun 3 yıl daha şirkette kalmasını sağladı; bu süre boyunca maaşında herhangi bir kesinti olmadı.
Bloomberg analisti Mark Gurman, birçok üst düzey yönetici emeklilik yaşına geldiği için önümüzdeki yıllarda benzer senaryoların yaşanacağını tahmin ediyor. Gurman'a göre en büyük üç devir teslim, Operasyon Direktörü Jeff Williams, dijital hizmetlerden sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Eddy Cue ve bizzat Tim Cook'ta yaşanacak. Cook'un CEO koltuğunu donanım mühendisliği biriminin başındaki John Ternus'a devredip daha küçük bir rolde kalacağı öne sürülüyor.
Pek çok analiste göre bu strateji, Cook'un dışarıdan yönetici transferi konusundaki olumsuz tecrübeleri üzerine inşa edildi. Cook'un başka bir şirketten getirdiği ilk isim John Browett 6 ay sonra kovuldu; dışarıdan gelen ikinci isim Angela Ahrendts ise 5 yıl sonra büyük tartışmalar eşliğinde şirkete veda etti. Yine de birçok Apple çalışanı, yöneticilerle vedalaşamamanın yenilikçi atılımları engellediğine inanıyor. Bu nedenle stratejinin kısa vadede olumlu etkiler yaratsa da uzun vadede zararlı olduğu düşünülüyor.
Yılda yaklaşık 400 milyar dolar gelir elde eden Apple'ın şu anda köklü değişimler yapması gerekmiyor. Ancak birçok analist, şirketin pazar doygunluğuna ulaştığına ve büyümesinin yavaşlamaya başladığına işaret ediyor. Şirketin eski ivmesine dönmesi için gereken kıvılcımın yeni nesil liderlerden geleceği tahmin ediliyor.