Almanya'da iki eyalette seçim oldu. Bu eyaletler Thüringen ve Saksonya. İkisi de ülkenin doğusunda.
AfD aşırı sağcı bir parti. Thüringen'de AfD birinci oldu. Partinin oyu yüzde 32,8. Saksonya'da AfD ikinci oldu. Orada oyu yüzde 30,8. Bu sonuç çok önemli. 1945'ten beri aşırı sağcı bir parti ilk kez bir eyalette kazandı.
Yeni bir parti de çok oy aldı. Partinin adı BSW. BSW iki eyalette de üçüncü oldu. Sol Parti ise çok oy kaybetti.
Başbakan Olaf Scholz'un partisi SPD. Thüringen'de SPD'nin oyu sadece yüzde 6,1. Yeşiller ve Hür Demokrat Parti için sonuç çok kötü. Bu iki parti eyalet meclisinde yok.
Şimdi partiler yeni hükümet için konuşuyor. CDU ve BSW, AfD ile hükümet istemiyor. 22 Eylül'de Brandenburg'da da seçim var. 2025'te Almanya'da genel seçim olacak.
Almanya'nın doğusundaki Thüringen ve Saksonya eyaletlerinde seçim yapıldı ve tarihî sonuçlar çıktı. Sandık çıkış anketlerine göre aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), Thüringen'de yüzde 32,8 oyla birinci oldu. Saksonya'da ise yüzde 30,8 ile çok az bir farkla ikinci oldu.
Bu sonuç neden önemli? Almanya'nın iç güvenlik kurumu Anayasayı Koruma Teşkilatı, AfD'yi aşırı sağcı bir parti olarak görüyor. 1945'ten beri ilk kez böyle bir parti Almanya'da bir eyalet seçimini kazandı.
AfD'nin oyları son yıllarda artıyor. Parti, 2019'da Thüringen'de yüzde 23,4, Saksonya'da yüzde 27,5 oy aldı. Bu yükselişin birkaç nedeni var. Doğudaki insanlar siyasete giderek daha az güveniyor. Birçoğu kendini "ikinci sınıf" vatandaş gibi hissediyor. Büyük partilerin onları temsil etmediğini düşündükleri için başka partilere yöneliyorlar. AfD de seçim kampanyasında en çok göç ve suç konuları hakkında konuştu.
Seçimde oylarını artıran bir parti daha var: Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW). Bu partiyi Sol Parti'den ayrılan politikacılar kurdu. BSW, ilk seçiminde iki eyalette de üçüncü oldu. Thüringen'de yüzde 15,6, Saksonya'da yüzde 12 oy aldı. Sol Partili Bodo Ramelow 2014'ten beri Thüringen'in eyalet başbakanıydı. Ancak Sol Parti burada yüzde 11,3'e düştü. Saksonya'da ise yüzde 4 oy aldığı için meclise giremedi.
Seçime katılım iki eyalette de yüzde 73 oldu. Hükümetteki partiler çok oy kaybetti. Başbakan Olaf Scholz'un partisi SPD, Thüringen'de sadece yüzde 6,1 oy aldı. Yeşiller yüzde 3,3, Hür Demokrat Parti de yüzde 1,2 oy aldı ve meclise giremedi.
Hiçbir parti tek başına hükümet kuramıyor. Bu yüzden şimdi koalisyon görüşmeleri önemli. AfD'nin Thüringen'deki adayı Björn Höcke, AfD'siz bir hükümetin ülke için iyi olmayacağını söyledi. Ama CDU, AfD ve Sol Parti ile koalisyon yapmayacağını açıkladı. BSW lideri Sahra Wagenknecht de AfD ile birlikte çalışmayacaklarını belirtti.
22 Eylül'de doğudaki Brandenburg eyaletinde de seçim yapılacak. Bu seçimlerin sonuçları, 2025'teki genel seçim için önemli bir işaret olabilir.
Almanya'nın doğu eyaletleri Thüringen ve Saksonya'da yapılan seçimlerden tarihî sonuçlar çıktı. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), sandık çıkış anketlerine göre Thüringen'de %32,8'lik oy oranıyla birinci, Saksonya'da ise %30,8 ile kılpayı ikinci oldu.
Bu sonuçların önemi şurada: 2. Dünya Savaşı'nın sona erdiği 1945'ten bu yana Almanya'da iç istihbarat birimi Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından aşırı sağcı olarak tanımlanan bir parti ilk kez eyalet seçimlerini kazandı.
AfD, 9 Haziran'da yapılan Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde bir önceki seçimlere göre oylarını 4,9 puan artırarak %15,9'a ulaşmıştı. Bu seçimdeki performansı merakla ve bazı kesimler tarafından endişeyle beklenen AfD, 2019'da Thüringen'de %23,4, Saksonya'da %27,5 oy toplamıştı. Aşırı milliyetçi çizgideki parti, Thüringen'de en yakın takipçisi olan CDU'ya 6 puan fark attı. CDU'nun burada oy oranını artırmasında da AfD'yi durdurmak isteyen seçmenlerin etkili olduğu düşünülüyor.
AfD'nin yükselişinin ardındaki faktörler arasında Almanya'nın doğu eyaletlerinde siyasete güvenin giderek azalması ve buralarda yaşayanların kendilerini "ikinci sınıf" vatandaş olarak görmesi sayılıyor. Doğulu seçmenlerin, yerleşik partiler tarafından temsil edilmediklerini düşündükleri için "alternatif" partilere yöneldiği belirtiliyor. Ayrıca iç güvenliğin önem kazandığı bir süreçte AfD'nin göç ve suç oranları gibi konuları merkezine alan seçim kampanyasının ilgi çektiği vurgulanıyor. AfD, seçim sürecinde kendisini "Doğu Almanya'nın çıkarlarını savunan parti" olarak tanıtmıştı.
AfD dışında oylarını artıran bir diğer parti, Sol Parti'den kopanların oluşturduğu Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) oldu. BSW, ilk seçimlerinde iki eyalette de üçüncü olurken Thüringen'de %15,6, Saksonya'da %12 oy aldı. 10 yıldır Thüringen'de koalisyon hükümetlerinin büyük ortağı olan Sol Parti ise %11,3'e kadar geriledi. Burada eyalet başbakanlığı görevini 2014'ten beri Sol Partili Bodo Ramelow yürütüyordu. Sol Parti, Saksonya'da %4 oyla %5'lik barajın altında kaldı ve meclise giremedi. Bu sonuçlarla BSW, bölgenin üçüncü partisi ve "sol partisi" unvanlarını Sol Parti'den aldı.
Seçime katılım oranının %73 seviyesinde olduğu iki eyalette de hükümette olan partilerin oy kaybettiği gözlendi. Başbakan Olaf Scholz'un partisi Sosyal Demokrat Parti, Thüringen'de %6,1'de kalarak hezimet yaşadı. Koalisyon hükümetinin ortaklarından Yeşiller %3,3, Hür Demokrat Parti ise %1,2 oy oranıyla eyalet meclisinin dışında kaldı.
Hiçbir partinin tek başına hükümet kuracak çoğunluğa erişemediği seçimin ardından gözler eyalet yönetimi için koalisyon pazarlıklarına çevrildi. AfD'nin Thüringen'deki başbakan adayı Björn Höcke, hükümetin kurulması sürecinde partisinin dışlanmaması gerektiğini söyleyerek "AfD'nin dahil olmadığı oluşumlar bu ülke için iyi olmayacaktır" uyarısında bulundu. CDU ise AfD ve Sol Parti ile koalisyona girmeme kararını koruduğunu vurguladı. BSW lideri Sahra Wagenknecht de AfD ile koalisyonda bir araya gelmeyeceklerini söyledi.
Thüringen, Saksonya ve 22 Eylül'de yine bir doğu eyaleti olan Brandenburg'da yapılacak seçimlerde alınacak oy oranlarının, 2025'teki genel seçimler için ciddi bir gösterge olabileceği düşünülüyor. Özellikle hükümeti oluşturan SPD, Yeşiller ve Hür Demokrat Parti'nin yanı sıra AfD'nin performansı da ülkenin siyasi ekseni için kritik olarak niteleniyor.